Jak zmienić umowę po wejściu w życie nowych przepisów ?

W znowelizowanych przepisach Prawa zamówień publicznych znacząco zostały rozbudowane zasady i możliwości zmian umowy w sprawie zamówienia publicznego. Nowe regulacje nie mają jednak zastosowania do umów zawartych przed dniem wejścia nowelizacji, ani do umów zawartych co prawda po wejściu w życie nowelizacji, ale w następstwie postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji – w takim przypadku stosuje się bowiem przepisy dotychczasowe. Do tej grupy umów mogą jednak znaleźć zastosowanie przepisy przejściowe wprowadzającego dodatkowe możliwości zmian umowy:

1)    Umowę można zawsze zmienić, jeśli zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz określił warunki takiej zmiany – jest to więc tak naprawdę powtórzenie dotychczasowej regulacji przewidzianej w art. 144 ust. 1 Prawa zamówień publicznych.

2)    Umowę można także zmienić, jeśli została zawarta przez zamawiającego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1-3a i 5 Prawa zamówień publicznych i został spełniony co najmniej jeden z następujących warunków:

a) w przypadku udzielania dotychczasowemu wykonawcy usług lub robót budowlanych zamówień dodatkowych, nieobjętych zamówieniem podstawowym i nieprzekraczających łącznie 50% wartości realizowanego zamówienia, niezbędnych do jego prawidłowego wykonania, których wykonanie stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej wcześniej do przewidzenia, jeżeli:

– z przyczyn technicznych lub gospodarczych oddzielenie zamówienia dodatkowego od zamówienia podstawowego wymagałoby poniesienia niewspółmiernie wysokich kosztów lub

– wykonanie zamówienia podstawowego jest uzależnione od wykonania zamówienia dodatkowego,

Ø  ta przesłanka zmiany umowy stanowi de facto powtórzenie dotychczas obowiązującego art. 67 ust. 1 pkt 5 Prawa zamówień publicznych, czyli możliwości udzielenia zamówienia z wolnej ręki. W aktualnie obowiązującej ustawie przepis ten został uchylony, przy czym zamiast udzielać zamówienia uzupełniającego dotychczasowemu wykonawcy, zamawiający może dokonać zmiany umowy z nim zawartej.

b) w przypadku udzielenia, w okresie 3 lat od udzielenia zamówienia podstawowego, dotychczasowemu wykonawcy usług lub robót budowlanych zamówień uzupełniających, stanowiących nie więcej niż 50% wartości zamówienia podstawowego i polegających na powtórzeniu tego samego rodzaju zamówień, jeżeli zamówienie podstawowe zostało udzielone w trybie przetargu nieograniczonego lub przetargu ograniczonego, a zamówienie uzupełniające było przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu dla zamówienia podstawowego i jest zgodne z przedmiotem zamówienia podstawowego,

Ø  przepis ten stanowi powtórzenie art. 67 ust. 1 pkt 6 Prawa zamówień publicznych, przy czym przesłanka ta nie daje podstawy do udzielenia zamówienia z wolnej ręki, lecz do zmiany umowy. Na marginesie należy dodać, że aktualnie art. 67 ust. pkt 6 Prawa zamówień publicznych ma zmienione brzmienie.

c) w przypadku udzielenia, w okresie 3 lat od udzielenia zamówienia podstawowego, dotychczasowemu wykonawcy dostaw, zamówień uzupełniających, stanowiących nie więcej niż 20% wartości zamówienia podstawowego i polegających na rozszerzeniu dostawy, jeżeli zmiana wykonawcy powodowałaby konieczność nabywania rzeczy o innych parametrach technicznych, co powodowałoby niekompatybilność techniczną lub nieproporcjonalnie duże trudności techniczne w użytkowaniu i dozorze, jeżeli zamówienie podstawowe zostało udzielone w trybie przetargu nieograniczonego lub przetargu ograniczonego, a zamówienie uzupełniające było przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu dla zamówienia podstawowego i jest zgodne z przedmiotem zamówienia podstawowego;

Ø  Także w tym przypadku zamiast udzielać zamówienia z wolnej ręki na podstawie dotychczasowego art. 67 ust. 1 pkt 7 Prawa zamówień publicznych, zamawiający może zmienić umowę zawartą z wykonawcą. należy także dodać, iż aktualnie art. 67 ust. 1 pkt 7 ma zmienione brzmienie.

3)    umowa została zawarta przez zamawiającego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym i został spełniony co najmniej jeden z następujących warunków:

a) w przypadku udzielania dotychczasowemu wykonawcy usług lub robót budowlanych zamówień dodatkowych, nieobjętych zamówieniem podstawowym i nieprzekraczających łącznie 50% wartości realizowanego zamówienia, niezbędnych do jego prawidłowego wykonania, których wykonanie stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej wcześniej do przewidzenia, jeżeli:

– z przyczyn technicznych lub gospodarczych oddzielenie zamówienia dodatkowego od zamówienia podstawowego wymagałoby poniesienia niewspółmiernie wysokich kosztów lub

– wykonanie zamówienia podstawowego jest uzależnione od wykonania zamówienia dodatkowego,

b) w przypadku udzielenia w okresie 3 lat od udzielenia zamówienia podstawowego, dotychczasowemu wykonawcy robót budowlanych zamówień uzupełniających, stanowiących nie więcej niż 50% wartości zamówienia podstawowego i polegających na powtórzeniu tego samego rodzaju zamówień, jeżeli zamówienie podstawowe zostało udzielone w trybie przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego lub negocjacji z ogłoszeniem, a zamówienie uzupełniające było przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu dla zamówienia podstawowego i dotyczy przedmiotu zamówienia w nim określonego,

c) w przypadku udzielenia, w okresie 3 lat od udzielenia zamówienia podstawowego, dotychczasowemu wykonawcy dostaw, zamówień uzupełniających, stanowiących nie więcej niż 50% wartości zamówienia podstawowego i polegających na rozszerzeniu dostawy, jeżeli zmiana wykonawcy powodowałaby konieczność nabywania rzeczy o innych parametrach technicznych, co powodowałoby niekompatybilność techniczną lub nieproporcjonalnie duże trudności techniczne w użytkowaniu i dozorze, jeżeli zamówienie podstawowe zostało udzielone w trybie przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego lub negocjacji z ogłoszeniem, a zamówienie uzupełniające było przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu dla zamówienia podstawowego i dotyczy przedmiotu zamówienia w niej określonego.

Ø  powyższe przesłanki stanowią powtórzenie pkt 2, przy czym dla zamawiającego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 Prawa zamówień publicznych. Warto jednak zauważyć, że pkt 3 lit. b dotyczy jedynie robót budowlanych (a nie robót budowlanych i usług jak przewiduje pkt 2 lit. b). Dodatkowo trzeba mieć na względzie w przypadku pkt 3 lit. c, że zakres zamówienia uzupełniającego może wynosić do 50 % wartości zamówienia podstawowego (w pkt 2 lit. c   - nie więcej niż 20 %). Zamawiający, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 Prawa zamówień publicznych może udzielić zamówienia podstawowego na podstawie pkt 3 lit. c także wtedy gdy zamówienie podstawowe było udzielone w trybie negocjacji z ogłoszeniem. Zamówienie uzupełniające powinno dotyczyć przedmiotu zamówienia podstawowego (w pkt 2 lit. c wprowadzono wymóg, aby zamówienie uzupełniające było zgodne z przedmiotem zamówienia podstawowego).

Stan prawny: 28.07.2016 r.

Kiedy można odrzucić ofertę po nowelizacji?

Nowelizacja Prawa zamówień publicznych związana z wdrożeniem dyrektywy 2014/24/UE oraz dyrektywy 2014/25/WE przyniosła zmiany także w zakresie podstaw odrzucania ofert. Oprócz zmian porządkowych w art. 89, gdzie dodano w ust. 1 pkt 4 i 6, iż ofertę można odrzucić z uwagi na rażąco niską cenę lub koszt oraz w przypadku gdy oferta zwiera błąd w obliczeniu kosztu – które to zmiany wynikają z możliwości wprowadzenia jako kryterium oceny ofert także kosztu, dodano całkiem nowe podstawy odrzucenia ofert w pkt 7a-7d.

Po pierwsze, ofertę można odrzucić, gdy wykonawca nie wyraził zgody na przedłużenie terminu związania ofertą (dotychczas była to podstawa do wykluczenia wykonawcy zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2 ).

Po drugie, podstawą odrzucenia oferty jest przypadek, gdy nie zostało wniesione wadium lub zostało wniesione w sposób nieprawidłowy – także i tutaj taka sytuacja przed zmianą przepisów stanowiła podstawę do wykluczenia wykonawcy.

Po trzecie, ofertę można odrzucić gdy została złożona oferta wariantowa niespełniająca minimalnych wymagań określonych przez zamawiającego.

Po czwarte, obowiązek odrzucenia oferty istnieje gdy jej przyjęcie naruszałoby bezpieczeństwo publiczne lub istotny interes bezpieczeństwa państwa, a tego bezpieczeństwa lub interesu nie można zagwarantować w inny sposób.

Zmiana przepisów poszła więc dwukierunkowo: z jednej strony cześć przypadków, które dotychczas dawały prawo do wykluczenia wykonawcy, aktualnie są podstawą do odrzucenia oferty. Z drugiej strony, dodano całkiem nowe sytuacje, gdzie istnieje obowiązek eliminacji wykonawcy z udziału w postępowaniu poprzez odrzucenie jego oferty.

Stan prawny: 29.07.2016 r.